Tarix_bilan_yuzma_yuz

🟢Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar institutining bir guruh xodimlari O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdilar.

❗️Tashrifdan ko‘zlangan asosiy maqsad xodimlarni mamlakatimiz tarixi, boy ma’naviy merosi, milliy qadriyatlari hamda xalqimizning ko‘p asrlik madaniy an’analari bilan yaqindan tanishtirishdan iborat bo‘ldi.

🗣Ekskursiya davomida markaz mutaxassislari tomonidan ishtirokchilarga mazkur majmuaning faoliyati, uning ilmiy-ma’rifiy ahamiyati hamda ekspozitsiyalardan o‘rin olgan noyob tarixiy manbalar haqida batafsil ma’lumot berildi. Xodimlar markazda namoyish etilayotgan qadimiy qo‘lyozmalar, asori-atiqalar, arxeologik topilmalar, milliy urf-odat va an’analarimizni aks ettiruvchi ko‘rgazmalar bilan yaqindan tanishdilar.
Shuningdek, mamlakatimizdan yetishib chiqqan buyuk allomalarning hayoti va ilmiy merosi, ularning jahon ilm-fani va sivilizatsiyasi rivojiga qo‘shgan munosib hissasiga bag‘ishlangan ekspozitsiyalar ishtirokchilarda katta qiziqish uyg‘otdi.

🔊Professor R. Kurvantoyevga ko‘ra: - Tashrif davomida xodimlar milliy va ma’naviy merosimizning betakror namunalari bilan yaqindan tanishish imkoniyatiga ega bo‘ldilar. Bu esa ularning yurtimizning boy tarixi, madaniy qadriyatlari va ma’naviy merosi haqidagi bilimlarini yanada mustahkamlashga xizmat qildi. Bunday ma’rifiy tadbirlar milliy o‘zlikni anglash va vatanparvarlik tuyg‘ularini yuksaltirishda muhim ahamiyatga ega, deb hisoblayman.

🔴Mazkur ma’rifiy tadbir ishtirokchilarda yuksak ma’naviy taassurot qoldirib, milliy qadriyatlarga hurmat, tarixiy merosni asrab-avaylash va kelajak avlodlarga yetkazish borasidagi mas’uliyat tuyg‘usini yanada kuchaytirishga xizmat qiladi.

Bugun Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar institutida Ilmiy - uslubiy kengashning navbatdagi yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
Yig‘ilishni institut uslubiy kengash raisi, qishloq xo'jaligi fanlari doktori,  professor Ruzmetov Maksud Ismoilovich olib bordi.

Yig‘ilishda institutning uslubiy kengash a’zolari, ilmiy xodimlar va doktorantlar ishtirok etdi.

Mazkur yig‘ilish kun tartibiga ko‘ra:

Qilichova Nazokat Axmedovnaning "Konimex tabiiy geografik rayoni tuproqlarining ekologik-meliorativ holati va geokimyoviy xususiyatlari" mavzusidagi 03.00.13 – “Tuproqshunoslik” ixtisosligi bo‘yicha biologiya fanlari doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun taqdim etgan dissertatsiyasi ishini muhokamasiga bag‘ishlandi.

Yig‘ilishda talabgor dissertatsiya  ishi yuzasidan amalga oshirilgan tadqiqotlari, ilmiy-amaliy ahamiyati, ilmiy yangiligi, xulosalari va ishlab chiqarishga tavsiyalari bilan kengash a’zolarini tanishtirdi.
Shundan so‘ng uslubiy kengash a’zolari tomonidan dissertasiya yuzasidan savol-javoblar bo‘lib o‘tdi. Muhokamalarda talabgorning keyingi bosqichga o‘tishi uchun Uslubiy kengash a’zolari tomonidan taklif, tavsiyalar berildi.

IXTISOSLASHGAN_ILMIY_KENGASHNING_MAJLISI
Ilmiy_daraja (PhD)

Bugun Instituti huzuridagi DSc.08/2025.27.12.Qx.06.01 raqamli qishloq xo‘jalik va biologiya fanlari bo‘yicha fan doktori (DSc) va falsafa doktori (PhD) ilmiy darajalarini beruvchi Ilmiy Kengashning navbatdagi majlisi o‘tkazildi.

Yig‘ilish Igamberdiyeva Dilfuza Alimovnaning “Namangan viloyati shimoliy-sharqiy qismi sug‘oriladigan bo‘z tuproqlariga irrigatsion eroziya ta’sirini baholash” mavzusidagi 03.00.13 - “Tuproqshunoslik” ixtisosligi bo‘yicha Biologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun taqdim etgan dissertatsiyasi ishining himoyasiga bag‘ishlandi.

Yig‘ilishni Institut huziridagi ixtisoslashgan Ilmiy kengash raisi biologiya fanlari doktori, professor Shuhrat Bobomurodov olib bordi.

Talabgor dissertatsiya ishi yuzasidan amalga oshirilgan tadqiqotlari, ilmiy ishining dolzarbligi, ilmiy-amaliy ahamiyati, yangiligi va ishlab chiqarishga tavsiyalari bilan kengash a’zolarini tanishtirdi.

Kengash a’zolari tomonidan dissertasiya yuzasidan savol-javoblar bo‘lib o‘tdi.

✅Muhokamalarda Ilmiy kengash tomonidan Dilfuza Igamberdiyeva tayyorlagan dissertatsiya ishi OAK talablariga to‘liq javob berishi ma’qulandi.

Paxta maydonlari uchun mikroelementlar kartogrammasini ishlab chiqish

🔴Mikroelementlar kartogrammasi — bu tuproq tarkibidagi mis, rux, bor, marganets kabi elementlarning miqdori va tarqalishini xaritada aks ettiruvchi ilmiy hujjatdir. Ushbu kartogrammalar tuproq namunalarini laboratoriyada tahlil qilish asosida tuziladi.

✅Shu kunlarda Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti olimlari tomonidan Sirdaryo viloyati Guliston tumanida “Paxta ekiladigan maydonlar tuproqlarining mikroelementlar — Cu, Zn, Mn, B, Co, Mo bilan ta’minlanganlik kartogrammalarini ishlab chiqish” nomli pilot loyiha amalga oshirilmoqda.

🔴Ushbu loyihaning asosiy maqsadi — paxta maydonlari tuproqlarida muhim mikroelementlar miqdorini aniqlash, ularning yetarli yoki yetishmasligini baholash hamda fermerlar uchun aniq tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.

        Mikroelementlar o‘z nima?

Mikroelementlar — tuproq va o‘simlik tarkibida juda kam miqdorda uchraydigan, lekin paxtaning o‘sishi, rivojlanishi va hosildorligi uchun juda zarur bo‘lgan oziqa elementlaridir.
Masalan:
Mis (Cu) — o‘simlikda modda almashinuvi va kasalliklarga chidamlilikni kuchaytiradi.
Rux (Zn) — paxtaning o‘sishi, gullashi va ko‘sak shakllanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
Marganes (Mn) — fotosintez jarayonida muhim ahamiyatga ega.
Bor (B) — gullash, changlanish va hosil elementlari shakllanishida muhim rol o‘ynaydi.
Kobalt (Co) va molibden (Mo) — azot almashinuvi va tuproq unumdorligi bilan bog‘liq jarayonlarda ishtirok etadi.

Mikroelementlar yetishmasa, o‘simlik tashqi ko‘rinishda yashil bo‘lib ko‘rinsa ham, uning ichki fiziologik jarayonlari susayadi. Natijada hosil kamayadi, tola sifati pasayadi va o‘g‘itlardan foydalanish samaradorligi to‘liq namoyon bo‘lmaydi.

Kartogrammalar tuzish nima uchun kerak?

Kartogramma orqali har bir dala konturi bo‘yicha tuproqda qaysi mikroelement yetarli, qaysisi kam yoki ortiqcha ekani ko‘rsatiladi. Bu esa fermerlarga o‘g‘itlarni “taxminan” emas, balki tuproq tahliliga asoslangan holda, aniq me’yorda ilmiy asoslarga ko‘ra qo‘llash imkonini beradi.
Bunday yondashuv quyidagi natijalarga xizmat qiladi:
🔴 paxta hosildorligini oshirish;
🔴 mineral o‘g‘itlardan samarali foydalanish;
🔴 tuproq unumdorligini saqlash;
🔴 ortiqcha xarajatlarni kamaytirish;
🔴har bir dala uchun ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlash.

🌏Mikroelementlar bo‘yicha tuproq xaritalari va agrokimyoviy kartogrammalar tayyorlash ishlari AQSH, Xitoy, Hindiston, Turkiya, Braziliya, Avstraliya hamda Yevropa Ittifoqi davlatlarida keng qo‘llaniladi. Bu mamlakatlarda tuproq tahliliga asoslangan aniq dehqonchilik tizimi hosildorlikni oshirish va resurslarni tejashning muhim vositasi sifatida qaraladi.

📍Sirdaryo viloyati Guliston tumanida amalga oshirilayotgan mazkur pilot loyiha ham paxtachilikda ilmiy asoslangan, resurs tejamkor va samarali agrotexnologiyalarni joriy etish yo‘lida muhim amaliy qadam hisoblanadi.